چگونه فرآوردههای نفتی معامله میشوند
در معاملهٔ فرآوردههای نفتی سه چیز مبنای کار است: مشخصهٔ فنی (استاندارد مرجع مانند EN 590 یا ASTM D975 برای گازوئیل و EN 228 برای بنزین)، مقدار و روش حمل (تانکر جادهای، واگن مخزنی، مخزن ISO یا کشتی) و شرایط تحویل بر اساس اینکوترمز. کیفیت و کمیت محموله با گواهی آنالیز و در محمولههای بزرگ با گزارش بازرسی مستقل در مبدأ تأیید میشود.
بنزین
بنزین مخلوطی از هیدروکربنهای سبک (C4 تا C12) است که از برشهای پالایشی مانند نفتای ریفرمینگ، بنزین کراکینگ کاتالیستی و ایزومریزات بههمراه افزودنیها تهیه میشود. گریدهای بازار عمدتاً با عدد اکتان (مثلاً ۹۱ و ۹۵) و سطح گوگرد (یورو ۴ با ۵۰ ppm و یورو ۵ با ۱۰ ppm) شناخته میشوند.
| مشخصه | آنچه معمولاً خواسته میشود |
|---|---|
| عدد اکتان تحقیقی و موتوری (RON / MON) | مثلاً RON ۹۱ یا ۹۵ |
| گوگرد | حداکثر ۵۰ یا ۱۰ ppm |
| فشار بخار (RVP) | بر اساس فصل و اقلیم مقصد |
| بنزن، آروماتیکها، الفینها | حداکثر درصد حجمی |
| چگالی و منحنی تقطیر | در دمای ۱۵ درجه؛ نقاط ۱۰، ۵۰ و ۹۰ درصد و نقطهٔ پایانی |
| استاندارد مرجع | EN 228، ASTM D4814 یا مشخصهٔ ملی مقصد |
بنزین فقط فله معامله میشود و حمل و انبارداری آن تابع مقررات مواد قابل اشتعال (کلاس ۳) است.
گازوئیل (دیزل)
گازوئیل یا نفتگاز، برش میانتقطیر پالایش نفت (حدود ۱۸۰ تا ۳۶۰ درجهٔ سانتیگراد) است و سوخت موتورهای دیزلی، ژنراتورها، مشعلهای صنعتی، ماشینآلات کشاورزی و راهسازی و شناورهاست. گریدها بیش از هر چیز با میزان گوگرد شناخته میشوند: از ۱۰ ppm (گوگرد فوقکم، معادل یورو ۵) تا ۵۰۰ و ۵۰۰۰ ppm برای مصارف صنعتی و برخی بازارها. برای شناورها، گازوئیل دریایی (MGO) با گریدهای DMA و DMB استاندارد ISO 8217 معامله میشود.
| مشخصه | آنچه معمولاً خواسته میشود |
|---|---|
| گوگرد | حداکثر ۱۰، ۵۰، ۵۰۰ یا ۵۰۰۰ ppm |
| عدد ستان / شاخص ستان | حداقل ۵۱ (EN 590) یا ۴۰ تا ۴۵ (ASTM) |
| چگالی در ۱۵ درجه | حدود ۸۲۰ تا ۸۴۵ کیلوگرم بر مترمکعب |
| نقطهٔ اشتعال | حداقل ۵۵ درجه (EN 590) یا ۵۲ درجه (ASTM) |
| نقطهٔ ابری، ریزش و CFPP | بر اساس اقلیم مقصد و فصل |
| تقطیر ۹۵٪ | حداکثر ۳۶۰ درجه |
| ویسکوزیته، آب و رسوب، خاکستر، کک | بر اساس استاندارد مرجع |
| استاندارد مرجع | EN 590، ASTM D975 (شمارهٔ ۲)، ISO 8217 (دریایی) |
اکتانافزا
اکتانافزا افزودنیای است که عدد اکتان بنزین را بالا میبرد و از خودسوزی و ضربهٔ موتور جلوگیری میکند. پالایشگاهها و واحدهای اختلاط از آن برای رساندن بنزین پایه به گرید بالاتر استفاده میکنند.
| خانواده | نمونهها | نکتهٔ مصرف |
|---|---|---|
| اکسیژنهها | متیل ترشیوبوتیل اتر (MTBE)، اتیل ترشیوبوتیل اتر (ETBE)، اتانول | در درصدهای حجمی چند درصدی مخلوط میشوند |
| آروماتیکها | تولوئن، زایلن، رفورمیت | افزایش اکتان همراه با محدودیت آروماتیک استاندارد |
| فلزی | متیل سیکلوپنتادیانیل منگنز تریکربونیل (MMT)، فروسن | در حد ppm اثر میگذارند |
پیش از سفارش به این نکتهها توجه کنید: افزودنیهای فلزی مانند MMT و فروسن در بسیاری از کشورها محدود یا ممنوعاند و میتوانند به سامانهٔ کاتالیست و شمع آسیب بزنند. در استعلام، اکتان بنزین پایه، اکتان هدف، نوع شیمی مجاز در بازار مقصد، مقدار و بستهبندی را مشخص کنید.
ستانافزا
ستانافزا عدد ستان گازوئیل را بالا میبرد. نتیجه، اشتعال سریعتر و کاملتر، راهاندازی آسانتر در سرما، کاهش صدا و دود و بهبود بازده موتور دیزل است.
- شیمی رایج: ۲-اتیلهگزیل نیترات (2-EHN) و در مواردی دیترشیوبوتیل پراکسید (DTBP)
- دوز متداول: حدود ۰٫۰۵ تا ۰٫۵ درصد حجمی، بسته به سوخت پایه و هدف
- اثر: بسته به ترکیب سوخت پایه، معمولاً چند واحد افزایش عدد ستان
- بستهبندی: بشکه و مخزن IBC؛ فله برای مصارف بزرگ
در استعلام، عدد ستان سوخت پایه، عدد ستان هدف، مقدار و بستهبندی موردنظر را بنویسید تا دوز و محصول مناسب پیشنهاد شود.
مدارک متداول
- پیشفاکتور و قرارداد فروش با مشخصهٔ توافقشده
- گواهی آنالیز محموله (COA) و در صورت نیاز گزارش بازرسی کمی و کیفی
- گواهی مبدأ، لیست بستهبندی و اسناد حمل (بارنامه)
- برگهٔ اطلاعات ایمنی (SDS)
گریدهای ما
نیاز به تکمیل: گریدهای بنزین و گازوئیل و نوع افزودنیهایی که تأمین میکنید (عدد اکتان، میزان گوگرد، استاندارد مرجع، شیمی افزودنی) را اینجا بنویسید.
بستهبندی و تحویل ما
نیاز به تکمیل: بستهبندیهای موجود (فله، کیسه، بشکه و…)، حداقل مقدار سفارش و شرایط تحویل (اینکوترمز، مبدأ) را اینجا بنویسید.
مدارک همراه محموله
نیاز به تکمیل: مدارکی که همراه محموله ارائه میشود (مثلاً گواهی آنالیز، برگهٔ مشخصات فنی، گواهی مبدأ) را اینجا بنویسید یا فایلها را پیوند دهید.
تصاویر
